Zielone torowisko tramwajowe – Budżet Obywatelski Gdańsk 2021

Budżet Obywatelski Gdańsk 2021

Zielone torowisko tramwajowe? Czemu nie! Budżet Obywatelski Gdańsk 2021 zakłada w tym roku głosowanie również w ramach Zielonego Budżetu Obywatelskiego. Projekt, do którego chciałbym Was przekonać, nosi nazwę „Tramwajem po trawiastym dywanie – zielone torowisko przed Domem Zdrojowym w Brzeźnie” – projekt nr 1 w ramach Zielonego Budżetu Obywatelskiego dla Brzeźna.

Cały urok Brzeźna

Ta maleńka, nadmorska dzielnica Gdańska jest jednym z moich ulubionych miejsc. Od kilkudziesięciu lat z plaży w Brzeźnie obserwuję wschody i zachody słońca, a sam widok fal na zatoce z tego miejsca ma w sobie coś niezwykłego. Wracając z pracy do domu często zahaczam o Brzeźno, ba! – chodzę tam również na spacery z moim psem. Brzeźno zmienia się na naszych oczach – a zielone torowisko tramwajowe ten proces z pewnością przyspieszy.

Brzeźno na blogu

Skoro od kilku lat prowadzę bloga turystycznego, nie mogło w nim zabraknąć Brzeźna. To właśnie w Brzeźnie mieszka Dorota Kuś, Autorka przewodnika, o którym pisałem na swoim blogu (więcej czytaj tu – kliknij link). Ulice, uliczki, Park Zdrojowy, plaża, zaułki i zakamarki, których w Brzeźnie nie brakuje, stały się areną działań kulturalnych w ramach festiwalu Narracje (więcej o festiwalu czytaj tu – kliknij link), który właśnie tu miał swoją edycję przed trzema laty (więcej o Narracjach w Brzeźnie na moim blogu – kliknij link). Jeśli więc mowa o czymś takim, jak zielone torowisko tramwajowe, a w tle mamy Brzeźno, to nic dziwnego, że piszę o tym znów na blogu.

Budżet Obywatelski Gdańsk 2021

Ta edycja budżetu obywatelskiego różni się od poprzednich nie tylko tym, że przebiega w cieniu ogólnoświatowej pandemii COVID-19. Różni się także tym, że w tym roku, po raz pierwszy, możemy głosować na zielony budżet obywatelski. 30 stycznia br. Radni Miasta Gdańska przegłosowali wydzielenie części kwoty właśnie na tzw. projekty zielone. W każdej dzielnicy 20% środków będzie przeznaczonych na takie projekty, a w puli projektów ogólnomiejskich jest to 30% kwoty. Ponadto w głosowaniu mieszkańcy otrzymają dodatkowy 1 punkt na projekty zielone w dzielnicach i 1 punkt na projekt zielony ogólnomiejski.

zielone torowisko tramwajowe
Wizualizacja zielonego torowiska w Brzeźnie, autorzy Krystian Dubaniewicz i Mateusz Grabowski

Głosujemy na zielony budżet

To pilotażowy, pierwszy w Polsce sposób na wyodrębnienie w budżecie obywatelskim projektów, których założeniem jest rozwój terenów zielonych. Projekty będzie można było zgłaszać w pięciu obszarach tematycznych: nasadzenia roślinności na terenach zieleni miejskiej,
przestrzenie rekreacyjne, parki kieszonkowe, ogrody deszczowe, renowacja istniejących terenów zieleni. Pula przeznaczona na Zielony Budżet Obywatelski 2021 to ok. 4 mln zł. Czy starczy na zielone torowisko tramwajowe? Zależy od Was!

Zielone torowisko tramwajowe

Zielone torowisko tramwajowe, pokryte trawą, dzięki swej barwie, jest przyjazne dla oka odbiorcy. Dodaje wiele estetyki pośród betonowej, miejskiej zabudowy, przybliżając naturę do zatłoczonych miejsc. Zielone torowisko jest dobrze zagospodarowanym terenem zielonym wśród ulicznego zgiełku, dzięki wykorzystaniu powierzchni torów tramwajowych wzdłuż istotnych ciągów komunikacyjnych miast. Ostatnimi laty coraz głośniej mówi się o zaletach zielonych, trawiastych torowisk, które nakłaniają kolejne miasta do ich tworzenia.

zielone torowisko tramwajowe
Zielone torowisko w Jelitkowie, fot. Krystian Dubaniewicz

Dlaczego warto na to głosować?

Najczęściej wymienianymi argumentami za tworzeniem zielonych torowisk są: 

  • redukcja drgań i hałasu przejeżdżających tramwajów; 
  • jak każdy teren zielony, takie torowisko pochłania miejskie zanieczyszczenia i spaliny samochodowe; 
  • zatrzymywanie wody i redukcja lokalnych podtopień; 
  • zielone torowisko tworzy unikalny mikroklimat i obniża temperaturę otoczenia w upalne dni.

Sposoby na takie torowisko

Torowiska obsadzone roślinami można podzielić na kilka sposobów:

  • wg zabudowy względem szyn;
  • wg zastosowanych roślin;
  • wg występującego podłoża.

Najczęściej do tworzenia zielonych torowisk stosuje się trawę (najbardziej estetyczną i przyjemną dla oka – tworzącą jednolity dywan). Rzadszym rozwiązaniem natomiast jest zasadzenie rozchodnika i kolorowych roślin, odporniejszych na niekorzystne warunki.

Szczegóły techniczne

Pod względem zabudowy jedynym stosowanym w Polsce rozwiązaniem jest zasypanie ziemią całej przestrzeni między szynami aż do poziomu główek szyn. Wymaga to jednocześnie odpowiedniej izolacji samych szyn przed tzw. prądami błądzącymi (utrzymywanymi przed wilgotny grunt). Taka zabudowa powoduje również dyskomfort u prowadzących tramwaje, gdyż zachodzące na powierzchnię szyn źdźbła traw mogą powodować poślizgi pojazdów. Wśród minusów trzeba również wymienić brak możliwości odpowiedniego serwisowania torów poprzez brak dojścia do mocowań szyn (są ukryte w trawie), a także potrzebę intensywnej pielęgnacji trawnika (koszenia, podlewania i nawożenia).

Niestosowanym w Polsce, ale wartym uwagi rozwiązaniem z Zachodu, jest tworzenie zielonego torowiska przy odkrytych szynach (aż od mocowań). Trawa jest wtedy położona bardzo nisko i nawet długo niekoszona nie przeszkadza motorniczym (nie wchodzi na główki szyn i nie powoduje poślizgów). Dzięki swojemu położeniu wymaga dużo mniejszych nakładów pielęgnacyjnych, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich walorów estetycznych. Dzięki odsłoniętym mocowaniom szyn pracownicy ds. utrzymywania torowisk mają ułatwiony serwis elementów torów.

Coraz częściej mówi się o tworzeniu zielonych torowisk na różnych rodzajach podłoża. Najpopularniejszym i najbardziej efektywnym rozwiązaniem jest zabudowa toru na betonowej wannie. Dzięki takiej konstrukcji tor zachowuje sztywność, co zapobiega powstawaniu wypaczeń toru, np. przez zbyt wysoką temperaturę. Jednocześnie system drenaży i rur równomiernie rozprowadza zaoszczędzoną wodę, co pozwala na lepszą retencję.

Najlepsze rozwiązanie dla Brzeźna

Rozwiązaniem znajdującym coraz to większą popularność – i takie właśnie rozwiązanie zostanie zastosowane, gdy ten projekt zdobędzie Wasze uznanie – jest zazielenianie torowisk o podłożu tłuczniowym (kamiennym). Stosuje się na dość nowych odcinkach torów, wyposażonych w betonowe podkłady i kamienną podsypkę. Na takie podłoże nakłada się specjalną matę – geowłókninę zapewniającą retencję wód oraz profile izolacyjne przy główkach szyn. Otrzymaną przestrzeń wypełnia się następnie ziemią w postaci odżywczych substratów, a całość pokrywana jest roślinnością. Jest to rozwiązanie znacząco tańsze od budowy betonowych wanien, jednak technologia ta jest zbyt nowa, by móc w 100% ocenić jej jakość. Pierwsze testy w Zachodniej Europie oraz Warszawie napawają optymizmem, dlatego warto wypróbować nowy sposób zazieleniania miast.

Do realizacji projektu wykorzystana byłaby właśnie ta ostatnia z wymienionych technologii – zazielenienie obecnego torowiska dzięki użyciu geowłókniny separacyjno-ochronnej, dedykowanych substratów oraz trawy z siewu. Zielone torowisko komponowałoby się ze skwerami planowanymi w ramach rewitalizacji brzeźnieńskiego Domu Zdrojowego, a całość stanowiłaby wspaniały przykład rewitalizacji tej dzielnicy.

Głosuj na zielone torowisko tramwajowe

Sprawmy razem, by tramwaje pojechały w Brzeźnie po zielonym torowisku tramwajowym! Zachęcam do głosowania na ten projekt nr 1 w ramach Zielonego Budżetu Obywatelskiego dla Brzeźna (o tym, jak głosować, czytaj tutaj – kliknij link). Czy nie było fajnie, gdyby na takim zielonym, brzeźnieńskim torowisku, nieopodal rewitalizowanego Domu Zdrojowego, pojechał zabytkowy skład tramwajowy Konstal ND? Zachęcam również do oddania głosu na ten właśnie projekt ogólnomiejski (więcej czytaj tutaj – kliknij link).

zielone torowisko tramwajowe
Wizualizacja zielonego torowiska przed Domem Zdrojowym w Brzeźnie, opracował Mateusz Grabowski na podstawie materiałów promocyjnych Hevelianum

Budżet Obywatelski Gdańsk 2021 – jak głosować?

  • W głosowaniu mogą brać mieszkańcy zameldowani na pobyt stały lub czasowy, wpisani do rejestru wyborców lub posiadający Kartę Mieszkańca.
  • Aktywacja procesu głosowania odbywa się poprzez kod identyfikacyjny przesyłany na numer telefonu komórkowego lub link aktywacyjny przesłany mailem.
  • Na projekty Budżetu Obywatelskiego dzielnicowe można przydzielić 5 punktów, na projekt ogólnomiejski 1 punkt. W przypadku projektów Zielonego Budżetu Obywatelskiego, w głosowaniu na projekt dzielnicowy oraz ogólnomiejski do dyspozycji pozostaje po 1 punkcie.
  • Punktami na projekty dzielnicowe można dysponować w sposób swobodny przyznając np. wszystkie pięć punktów jednemu projektowi jak i po jednym czy więcej punkcie kilka projektów w dowolnej dzielnicy.