Bośnia na wakacje: Sarajewo – tu bije serce Bałkanów

Sarajewo

Sarajewo, Bośnia i… długo długo nic. Zapytacie pewnie, jakim cudem można się zakochać w mieście? Można. Dla mnie stolica Bośni i Hercegowiny to miłość od pierwszego spojrzenia. To wręcz mój drugi dom.

Sarajewo Bośnia

Sarajewo – trochę moich refleksji

Początkiem tej opowieści o stolicy Bośni są słowa i jest muzyka, która gra od ponad 20 lat głęboko w moim sercu; muzyka pełna pasji. Smutna, piękna ale też pełna najróżniejszych odcieni radości i szczęścia. Jest jak film, który się ogląda, a zwroty akcji nie przestają nas zadziwiać. Nigdy nie zna się zakończenia, chociaż wydawać by się mogło, że już tylko krok dzieli nas od wyjaśnienia głównego wątku.

Sarajewo Bośnia

Sarajewo to ludzie

Podczas mojej pierwszej wizyty w Sarajewie porozumiewałem się już w miarę płynnie po bośniacku (dzięki muzyce i filmom). Kupiłem najzwyczajniej w świecie bilet na autobus i pojechałem do centrum miasta. O dziwo, nawet znałem kierunek, nie spoglądając na mapę. Co najważniejsze, znalazłem tu nie tylko moje miejsce noclegowe, ale spotkałem tu przyjaciół na całe życie! To również do nich wracam co roku, bo są dla mnie jak rodzina.

Serce Bośni

Każdy szuka swego ulubionego miejsca. Czasem próbuje je odnaleźć daleko, na innych szerokościach geograficznych, w krainach dalekich i odległych. Moim jest Sarajewo. Tu, w sercu Bośni, tkwi dusza południowosłowiańskiej natury. Tu płacz miesza się z uśmiechem, tu rzeczy straszne i potworne mieszają się z pięknem i niewinnością. To bijące serce, nie tylko samej Bośni ale i całych Bałkanów. Tu jest magiczny tygiel kultur, muzyki i kuchni.

Sarajewo Bośnia

Muzyka, kultura, sztuka

Sarajewo to dla mnie Goran Bregović. Jego muzyka z filmu „Królowa Margot”, „Cisza na Bałkanach”, czy pieśni: „Mesecina” i „Ederlezi”, przychodzą od razu do głowy, gdy pomyślę o ukrytym w górach mieście. Od dętego podkładu muzycznego rodem z festiwalowej serbskiej Guczy, po pełne melancholii dźwięki najdroższych memu sercu sevdalinek, śpiewanych przy skromnym akompaniamencie, często tylko harmonii. Tym jest dla mnie Sarajewo.

Miłość, którą czuję

Sarajewo to cisza, ta w dolinie Rakitnicy, przerywana szumem potoku; ta po zachodzie słońca nad Bijelą Tabiją, gdzie splatają się dłonie zakochanych, wypatrujących ostatnich promieni zachodu… Niby z dala od gwarnej Baščaršiji, lecz w linii prostej zaledwie kilkaset metrów. Widać stąd snujące się strużki dymu, czuć zapach piekących się cevapčići , czy tlącego się gdzieś w oddali ogniska.

Sarajewo to zapach, który poczułem pierwszy raz wysiadając z samolotu na płytę lotniska, a potem idąc ulicami osiedla Aerodromsko Naselje. Wydał mi się tak znajomy, że mógłbym przysiąc, iż go znam, że już tu żyłem, oddychałem tym powietrzem.

Sarajewo Bośnia

Sarajewo – jedno z najważniejszych w historii świata miast

Sarajewo to historia. Tu rozpoczęła się I wojna światowa, tu miało miejsce kuriozalne oblężenie miasta, na oczach całego świata. Kończyłem 18 lat, gdy serbskie pociski wybuchały na ulicach Sarajewa, zabijając jego mieszkańców. Kończyłem liceum i wtedy moim jedynym zmartwieniem było to, jak mi pójdzie na maturze. W tym czasie mieszkańcy Sarajewa, również moim gospodarze, u których się zatrzymuję od wielu lat, walczyli o życie. My w Polsce mieliśmy gospodarczą wolną amerykankę, inflację, plan Balcerowicza i Wałęsę – w tym czasie Bośniacy patrzyli w twarz śmierci i uciekali przed nią, z lepszym lub gorszym skutkiem.

Sarajewo, moje miejsce na świecie

To jest właśnie moje Sarajewo. Moje ukochane miasto. Mój coroczny cel wakacyjnych wypraw. Miejsce, które wciąż odkrywam na nowo, które co roku zaskakuje mnie czymś nowym. Tu moje serce bije szybciej. Tu chce mi się być, rozmawiać z ludźmi, chodzić po górach, żyć. To jest moje miejsce na świecie. Bośnia w pigułce, zarówno z dobrej, jak i ze złej strony – to właśnie Sarajewo.

Vratnik Sarajewo

Bośnia i Hercegowina – jak i czym dojechać do stolicy

Stolica Bośni posiada połączenia lotnicze z 20 portami lotniczymi. Wśród nich są takie miasta jak: Budapeszt, Sztokholm, Oslo, Monachium, Kolonia, Wiedeń, czy Kopenhaga. W przypadku, gdy chcemy dostać się w miarę szybko i jednocześnie tanio do Sarajewa, najlepiej wybrać połączenie przez Budapeszt.

Najtańsze loty? Przez Budapeszt

Nawet w sezonie letnim linia Wizzair proponuje bilety w atrakcyjnych cenach, nie przekraczających 100 złotych. Do Budapesztu możemy dolecieć z Warszawskiego Lotniska Chopina za równie niską kwotę. Budapeszt był w 2019 r. dwukrotnie moim przystankiem w drodze do Bośni, o czym pisałem w tym wpisie.

Alternatywą jest lot przez Niemcy. Tu mamy trzy możliwe połączenia: Monachium – Sarajewo, Kolonia – Sarajewo oraz Stuttgart – Sarajevo. Niestety, cenowo nie wygląda to tak atrakcyjnie, jak w przypadku stolicy Niemiec.

A może drogą lądową?

Jeśli decydujemy się na drogę lądową, a nie posiadamy własnego środka transportu, możemy skorzystać z linii autobusowych. Do Sarajewa pojedziemy liniami Eurolines, Croatia Bus, Globtour, bądź Flixbus. W przypadku tego ostatniego przewoźnika musimy jednak się liczyć z przesiadką w Słowenii lub Chorwacji i dość wysoką ceną za przejazd – w okolicach 340 złotych za bilet. Sama podróż trwa kilkanaście godzin. Jak widzicie, Bośnia nie jest zbyt dobrze skomunikowana z Polską.

Przylot do Sarajewa i co dalej?

Lotnisko (Aerodrom Sarajevo) znajduje się blisko dzielnicy Dobrinja. Możemy z niej do centrum dostać się na kilka sposobów. Autobusem komunikacji miejskiej nr 31e, bądź trolejbusem linii 107 do ulicy Otoka, opodal dzielnicy Ciglane. Stąd już tylko 10-15 minut do Baščaršiji. Bilet jednorazowy komunikacji miejskiej kosztuje 1,60 BAM. Rozkłady jazdy komunikacji miejskiej w Sarajewie GRAS znajdziecie tu.

Od kilku lat jest również bezpośrednie połączenie autobusowe lotnisko (Aerodrom Sarajevo – Baščaršija), obsługuje je firma Centrotrans, a koszt przejazdu to 5 BAM, bilet powrotny 8 BAM. Rozkład jazdy znajdziecie pod tym linkiem.

Przejazdu taksówką, zwłaszcza jeśli jesteście pierwszy raz i nie znacie dobrze języka, nie polecam. Możecie dać się naciągnąć na zbyt wysoką kwotę (koszt nie powinien być większy niż 15 BAM, czyli wartość 8 Eu. Informacje o taryfach znajdziecie na oficjalnej stronie https://sarajevo.co.ba/, pod tym linkiem.

Sarajewo Bośnia

Gdzie spać w stolicy Bośni?

W Sarajewie jest bardzo duży wybór miejsc noclegowych. Jednak jeśli nie zarezerwujecie sobie wcześniej miejsca, to w okresie sezonu letniego możecie mieć być z tym problem. Na przykład w sierpniu odbywa się tu słynny festiwal filmowy. Wówczas wszystkie praktycznie hotele pękają w szwach. Zresztą, będąc tu co roku od wielu lat, zauważyłem jedną tendencję – Bośnia staje się coraz modniejszym i popularniejszym kierunkiem wakacyjnych podróży. To wpływa na miasto, również na ceny, co zrozumiałe.

Sarajewo Bośnia

Ceny za noclegi

Dobór miejsca noclegowego zależy od kilku rzeczy. Czy wolicie ciszę i spokój oraz nie nastawiacie się na bliski kontakt z miejscowym kolorytem? może wręcz przeciwnie – chcecie wszystko chłonąc i czerpać z atmosfery Sarajewa pełnymi garściami? W każdym z tych przypadków znajdziecie odpowiednie dla siebie miejsce.

Sarajewo Bośnia

Gwiazdki gwiazdkom nierówne

Hotele w okolicy starego miasta – Baščaršiji, czy w ścisłym śródmieściu są przeważnie bardzo drogie. Ich standard bywa różny, niezależnie od ilości gwiazdek. Luksusowo na pewno jest w słynnym, należącym obecnie do sieci Hotel Europe Group – Holiday Hotel. Słynny budynek zapisał się w najnowszej historii miasta. Ceny od 327 złotych za dobę (wrzesień 2019). Nie inaczej jest w hotelach: Cosmopolit, Bosnia, czy też w położonych bliżej Baščaršiji – Hotelu Europa, Central czy Astra. Nigdzie ceny nie schodzą poniżej 250 złotych za dobę.

Sarajewo Bośnia

Bliżej duszy miasta

Niższe ceny ale też i kameralny klimat oraz możliwość spotkań, zarówno z bardzo gościnnymi lokalsami, jak i innymi ciekawymi miasta turystami oferują hostele i pensjonaty. Ceny wahają się tu od 50 do 150 złotych za dobę. Standard jest zróżnicowany. Pamiętajcie o jednym – Bośnia wciąż podnosi się po ostatniej wojnie. To, co dla nas jest standardem, tu nim nie musi być. Dlatego lepiej wybierać do spania sprawdzone obiekty.

Moje miejsce – Apartment Vratnik

Moi przyjaciele prowadzą rodzinny pensjonat w najstarszej części miasta – Vratniku. Odnaleźć ich można nawet na polskojęzycznej stronie Booked.com.pl – Apartments Vratnik. To piękny, typowo bośniacki dom z cudownym ogrodem, dysponujący przestronnymi apartamentami dla gości na parterze.

W pensjonacie nie ma zbyt wielu miejsc noclegowych. Mimo to – a może dlatego właśnie – jest bardzo popularny i przyjmuje mnóstwo gości w sezonie oraz poza sezonem. Ogromnym atutem jest piękny ogród, a dla turystów zmotoryzowanych przewidziano także miejsca parkingowe.

W pokojach tradycyjny bośniacki, wręcz romantyczny klimat, który tworzą również miejscowe wyroby rękodzielnicze.

Jeśli więc szukacie sprawdzonego, dobrego miejsca, położonego w dogodnej lokalizacji, ze wspaniałymi gospodarzami, to szczególnie polecam Wam to niezwykłe miejsce. Jest sprawdzone i przetestowane przeze mnie od lat! Na zdjęciu poniżej – moja skromna osoba w towarzystwie właścicielki pensjonatu, mojej drogiej przyjaciółki, mieszkającej od urodzenia w Sarajewie – Senady 🙂

Dzielnica Vratnik to wręcz małe miasteczko, to Bośnia w pigułce. Tu poczujecie dokładnie klimat, z którego słynie ten kraj. Tu wybrzmiewa duch Bałkanów.

Sarajewo – poznajemy miasto

To co, gotowi na eksplorację miasta? Zaręczam, tu się nie będziecie nudzić. Sarajewo to kilometry wspaniałych ulic, mnóstwo fantastycznych miejsc do obejrzenia. Każdy znajdzie tu coś dla siebie: podróżnicy, rodziny z dziećmi, pielgrzymi w drodze do Medjugorie. To miejsce, podobnie jak cała Bośnia, staje się coraz modniejsze i jest coraz chętniej wybieranym kierunkiem wakacyjnych wyjazdów. Zabrałem Was już do Mostaru, do wodospadów Kravica, do Blagaja i Pocitla. Teraz czas na najważniejsze miasto Bośni.

Sarajewo Bośnia

Pozwolę sobie być Waszym przewodnikiem po stolicy Bośni. Na początek – 10 miejsc, które trzeba zobaczyć w Sarajewie. Gdy się już nachodzicie po mieście, należy coś zjeść – w tym wpisie zapraszam Was na specjały bośniackiej kuchni. Jeśli interesuje Was historia najnowsza, musicie wybrać się w wędrówkę po śladach wojny bałkańskiej w Sarajewie. Pamiętacie olimpiadę w 1984 roku? Zobaczcie obiekty olimpijskie dziś.

Gotowi? Zaczynamy!